Belasting Redder

Onafhankelijke informatietool — geen officiële site van de Belastingdienst. Geen advies: een berekening, met de bron erbij.

Aanslag inlezen Zie wat er nog in je voorlopige aanslag zit

Hoeveel mag je fiscaal opzijzetten voor later?

Lijfrente en jaarruimte, pensioen opbouwen via je werkgever, de AOW-leeftijd en alles daarna, eerder stoppen met werken, en planning over meerdere jaren.

33 regelingen · 5 categorieën · 11 zelden benut · onderzoeksrapport bs-pensioen-p3

Filteren en uitklappen
Loopt via
  • Via je werkgever — Dit loopt via je werkgever of uitkeringsinstantie. Je moet erom vragen — of controleren of het goed op je loonstrook staat. Vraag je er niet om, dan gebeurt er niets.
  • Via je aangifte — Dit moet je zelf claimen in je aangifte inkomstenbelasting of via een voorlopige aanslag. Je werkgever houdt er geen rekening mee.
  • Via werkgever én aangifte — Dit speelt op beide plekken: er gaat iets via de loonstrook, en er blijft iets over dat je zelf in de aangifte moet regelen of corrigeren.
  • Gaat automatisch — Hier hoef je in beginsel niets voor te doen; het wordt automatisch toegepast. Controleren loont wel, want automatisch is niet hetzelfde als foutloos.
  • Aparte aanvraag — Dit vraag je apart aan bij de Belastingdienst, een uitvoerder, RVO, de SVB of je gemeente. Niet in de aangifte, en niet via je werkgever.

Alle 208 regelingen op route →

Alle bedragen gelden voor belastingjaar 2026 (aangifte in 2027) en zijn overgenomen uit de onderzoeksrapporten, die elk bedrag hebben herleid tot de wettekst per 1 januari 2026 of tot een andere officiële bron, zoals een cijferbijlage, een brochure of een beleidsbesluit. Ze zijn geen toezegging: controleer je eigen situatie altijd bij de bron.

Wat rente op rente doet Algemeen voorbeeld

Geld dat blijft staan levert rendement op, en dát rendement levert daarna zélf weer rendement op. Het onderste vlak is wat je er zelf in stopte; het gestreepte vlak erboven is wat het rendement eraan toevoegde.

  • Zelf ingelegd€ 24.000
  • Rendement erbovenop€ 32.900
  • Samen€ 56.900

Algemeen voorbeeld: € 100 per maand, 8% per jaar, 20 jaar. Je legt zelf € 24.000 in; het rendement doet daar € 32.900 bovenop, samen € 56.900.

Waar dit voorbeeld op rust

Dit is een algemeen rekenvoorbeeld. Het is geen voorspelling en geen advies, en er staat geen bedrag in dat over jouw situatie gaat — wat je in de rekentool invult, komt hier niet terecht.

  • De inleg gaat er aan het eind van elke maand in, en het rendement blijft al die jaren precies gelijk. In het echt gaat een rendement op en neer, en het kan ook negatief zijn.
  • Er is niet gerekend met inflatie, met kosten en met belasting. Hoe langer de periode, hoe groter het verschil tussen het bedrag hierboven en wat je er tegen die tijd werkelijk voor kunt kopen.

Wat de belasting met inleg in een lijfrente doet, staat hieronder bij de jaarruimte →

Opbouwen 13

Lijfrentepremieaftrek: de jaarruimte

Via je aangifteAlgemeen bekend

In het kort

Bouw je via je werk weinig pensioen op, dan mag je zelf geld inleggen in een lijfrente en dat aftrekken van je inkomen. Hoeveel dat mag, heet je jaarruimte; belasting betaal je pas als het geld later terugkomt.

Wat het is

Bouw je via je werk te weinig pensioen op, dan mag je zelf geld opzij zetten in een lijfrente — verzekering, bankspaarrekening of beleggingsrekening — en die inleg aftrekken van je inkomen. Je betaalt pas belasting als het geld later als uitkering terugkomt.

Voor wie

Iedereen met een pensioentekort in het voorafgaande jaar die bij aanvang van 2026 nog niet de leeftijd van AOW-leeftijd plus vijf jaar heeft bereikt. Werknemers met een sober pensioen, zzp’ers, mensen zonder pensioenregeling — en, vaak vergeten, gepensioneerden tussen 67 en 71 jaar, omdat AOW en pensioen als belastbaar loon meetellen in de premiegrondslag.

Voorbehoud

De Belastingdienst hanteert voor de leeftijdsgrens de formulering “geboren vóór 1 september 1953”. Het onderzoek komt bij toepassing van de wettelijke formule op een latere geboortedatumgrens en heeft dat verschil niet volledig kunnen herleiden. Zit je rond die grens: gebruik het Hulpmiddel lijfrentepremie van de Belastingdienst.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Jaarruimte = 30% × premiegrondslag − vermindering wegens pensioenopbouw.
  • Premiegrondslag = je inkomen van 2025 (maximaal € 137.800) − franchise € 19.172.
  • Maximale jaarruimte zonder pensioenopbouw: 30% × (137.800 − 19.172) = € 35.588,40.
  • Belastingvoordeel bij een marginaal tarief van 49,50%: ongeveer € 17.616.
  • Bij een modaal inkomen van € 45.000 zonder pensioenregeling: 30% × (45.000 − 19.172) = € 7.748 aftrek. Doorgerekend levert dat ongeveer € 3.377 minder belasting op, gemiddeld 43,6%: de premie verlaagt je arbeidsinkomen niet, dus alleen het tarief en de afbouw van de algemene heffingskorting lopen mee — niet die van de arbeidskorting.

Strategie en stappen

  • Ben je 67 tot en met 71 en al gepensioneerd? Dan kun je nog steeds jaarruimte hebben: AOW en pensioen tellen als belastbaar loon mee in de premiegrondslag. Vrijwel iedereen denkt dat het stopt bij de AOW-leeftijd.
  • De aftrek is bovendien extra waardevol omdat lijfrentepremie niet onder de tariefsaanpassing valt — zie de aparte kaart daarover.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De premie moet in 2026 zijn betaald of verrekend. Terugwenteling van zes maanden geldt alleen voor stakings- en omzettingslijfrenten, niet voor de gewone jaarruimte.
  • De lijfrente moet bij een toegelaten aanbieder lopen. Een lijfrente bij een buitenlandse niet-toegelaten aanbieder leidt tot negatieve uitgaven en revisierente.
  • Aftrek boven de ruimte is definitief verloren als aftrek, maar telt wél mee via de saldomethode bij de uitkering.
  • Antimisbruik: wordt het pensioentekort waarvoor je aftrok later alsnog gecompenseerd door verbetering van je pensioenaanspraak, dan volgt terugname als negatieve uitgaven.

Reserveringsruimte: tien jaar inhalen in één keer

Via je aangifteMatig bekend

In het kort

Heb je je jaarruimte in de afgelopen tien jaar niet helemaal gebruikt, dan mag je dat nu inhalen. Dat kan in 2026 tot € 42.753.

Wat het is

Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet helemaal gebruikt, dan mag je dat restant alsnog inhalen — tot tien jaar terug, in één keer.

Voor wie

Iedereen die aan de leeftijdseis voldoet. In 2026 gaat het om niet-benutte jaarruimte uit 2016 tot en met 2025.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Maximaal € 42.753 in 2026.
  • Bij 49,50% marginaal: ongeveer € 21.163 belastingvoordeel in één jaar.
  • De leeftijdsafhankelijke verhoging die vóór 2023 gold (38% voor 55-plussers) bestaat niet meer; er is één vlak maximum.

Strategie en stappen

  • De volgorde is dwingend: het oudste niet-aangewende bedrag eerst. Gebruik reserveringsruimte dus vóór jaarruimte, anders verdampt de oudste schijf.
  • De klok tikt: in 2026 kun je terug tot 2016. In 2027 vervalt de ruimte uit 2016. Wie een grote reserveringsruimte heeft opgebouwd, verliest elk jaar de oudste schijf.
  • Dit is bij uitstek geschikt om in te zetten in een piekjaar — bijvoorbeeld het jaar van een ontslagvergoeding of een goede winst.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Het verzoek doe je bij de aangifte.
  • Bewaar de onderbouwing per jaar: de inspecteur toetst de opbouw van de reserveringsruimte over de hele tienjaarsperiode.

Lijfrentepremie ontsnapt aan de aftrektariefbeperking

Via je aangifteWeinig bekend

In het kort

Bij veel aftrekposten krijg je bij een hoog inkomen niet je hoogste tarief terug. Lijfrentepremie trek je wél af tegen je volle tarief, tot 49,5%.

Wat het is

Voor hypotheekrente, alimentatie, giften en zorgkosten geldt een aftopping: je krijgt ze niet tegen je hoogste tarief terug. Voor lijfrentepremie geldt die beperking níét — die trek je af tegen je volle tarief.

Voor wie

Iedereen met een inkomen boven de derde-schijfgrens die lijfrentepremie of AOV-premie betaalt.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • De correctie van de tariefsaanpassing bedraagt in 2026 11,94%.
  • Bij € 20.000 lijfrenteaftrek in de toptariefschijf scheelt het ontbreken van die correctie ongeveer € 2.388 ten opzichte van een even grote hypotheekrenteaftrek.

Strategie en stappen

  • De limitatieve lijst grondslagverminderende posten in de wet omvat uitsluitend: ondernemersaftrek, MKB-winstvrijstelling, tbs-vrijstelling, aftrekbare kosten eigen woning en de persoonsgebonden aftrek. Afdeling 3.7 — de uitgaven voor inkomensvoorzieningen — staat er niet bij.
  • Publieksvoorlichting spreekt doorgaans over “de aftrekposten” zonder dit onderscheid te maken. Voor wie in het toptarief zit, is dat een verschil van bijna twaalf procentpunt.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Er is geen risico of voorwaarde: dit is een structuurkenmerk van de wet, geen faciliteit die kan worden misbruikt.
  • Wel geldt: het voordeel is een tariefverschil in de tijd. Je ruilt aftrek nu tegen heffing later — reken de uitkeringsfase dus door.

Aftrek premies arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Via je aangifteMatig bekend

In het kort

Betaal je zelf premie voor een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid, dan mag je die premie helemaal aftrekken. Er is geen maximum, anders dan bij een lijfrente.

Wat het is

Betaal je zelf premie voor een verzekering die uitkeert als je arbeidsongeschikt wordt, dan mag je die premie volledig aftrekken. Er is geen maximum zoals bij lijfrente.

Voor wie

Iedereen die zélf verzekeringnemer, verzekerde én begunstigde is. Ook zzp’ers — voor hen is het geen ondernemingskost maar een aftrek in box 1. Niet als de werkgever de verzekering heeft gesloten en de premie al via het brutoloon is verwerkt.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • De volledige premie is aftrekbaar tegen je marginale tarief. Bij een AOV-premie van € 4.000 en 49,50% marginaal: ongeveer € 1.980 per jaar.
  • Er geldt geen jaarruimtebegrenzing — de wettelijke bepaling verwijst niet naar de jaarruimte.

Strategie en stappen

  • Verwar dit niet met lijfrente: dit is een aparte aftrekpost zonder plafond, en veel werknemers met een particuliere aanvullende AOV weten dat niet.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De uitkeringen zijn later volledig belast in box 1 als periodieke uitkering.
  • Is een ander dan jij (en niet de werkgever) verzekeringnemer, dan is aftrek alleen mogelijk met een premieplichtclausule op jouw naam.
  • Een AOV die een bedrag ineens uitkeert in plaats van periodiek, valt niet onder deze aftrek.

Nettopensioen en nettolijfrente boven de aftoppingsgrens

Via je werkgeverMatig bekend

In het kort

Verdien je meer dan € 137.800, dan bouw je over het deel daarboven geen gewoon pensioen op. Je kunt dan uit je nettoloon sparen in een nettopensioen, dat niet meetelt in box 3.

Wat het is

Boven een bepaald salaris mag je fiscaal geen gewoon pensioen meer opbouwen. In plaats daarvan kun je van je nettoloon sparen in een nettopensioen of nettolijfrente. Dat vermogen is volledig vrijgesteld in box 3.

Voor wie

Werknemers en ondernemers met een inkomen boven de aftoppingsgrens.

Voorbehoud

De aftoppingsgrens is in 2026 gelijk aan die van 2025, terwijl de franchise wél steeg. Dat is geen vergissing: volgens de memorie van toelichting bij het Belastingplan 2027 is de grens in 2025 en 2026 bewust niet geïndexeerd, en de cijferbijlage loonheffingen 2026 (tabel 12) noemt hetzelfde bedrag als de wettekst.

Na 2026

Voorstel Belastingplan 2027, nog geen wet: Het inkomen waarboven je geen pensioen of lijfrente meer met fiscaal voordeel opbouwt, blijft van 2027 tot en met 2032 op het bedrag van 2026 staan. Die grens is in 2025 en 2026 óók al niet geïndexeerd — daarom noemen de wettekst 2026 en de cijferbijlage hetzelfde bedrag als een jaar eerder. Bronnen: Tweede Kamer — kamerstuk 37 022: wetsvoorstel en memorie van toelichting · Rijksoverheid — nieuwsbericht Belastingplan 2027 (15 september 2026) · Begroting 2027 Sociale Zaken en Werkgelegenheid (pdf)

Meer in de vooruitblik: alle voorstellen uit het Belastingplan 2027.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Aftoppingsgrens: € 137.800.
  • De jaarpremie voor nettolijfrente bedraagt ten hoogste 30% × nettofactor × (inkomen − € 137.800).
  • De nettofactor 2026 is 0,505 (= 100% − 49,50%).
  • Bij een inkomen van € 200.000: 30% × 0,505 × (200.000 − 137.800) = ongeveer € 9.423 premie per jaar.
  • Het voordeel is de box 3-vrijstelling: bij een opgebouwd kapitaal van € 200.000 en een box 3-heffing van grofweg 2% van de waarde per jaar scheelt dat ongeveer € 4.000 per jaar.

Strategie en stappen

  • Nettolijfrentepremie verlaagt je jaarruimte niet direct. Nettopensioenpremie wél: die telt mee in de vermindering, gedeeld door de nettofactor. Elke € 1.000 nettopensioenpremie kost dus € 1.980 jaarruimte.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De inleg moet vrijwillig zijn en uit netto-inkomen komen; het contract moet expliciet vermelden dat het een nettolijfrente of nettopensioen betreft.
  • Premie mag niet worden betaald ná het einde van het kalenderjaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt.
  • Een werkgeversbijdrage moet aan alle werknemers in gelijke mate worden verstrekt; anders vervalt de vrijstelling.
  • Zware sanctie: bij afkoop of vervreemding wordt de helft van de waarde aan het begin van het voorafgaande jaar maal tien tot je box 3-bezittingen gerekend. Er is een tegenbewijsregeling.

Werkgeverspensioen: de premieruimte en de franchise

Via je werkgeverAlgemeen bekend

In het kort

Je werkgever mag elk jaar pensioenpremie voor je inleggen, tot 30% van je pensioengrondslag. Over die premie betaal je nu geen belasting, pas als je pensioen later wordt uitbetaald.

Wat het is

Je werkgever mag jaarlijks tot een vast percentage van je pensioengrondslag als pensioenpremie inleggen. Die premie is voor jou onbelast: je betaalt pas belasting bij uitkering.

Voor wie

Alle werknemers met een pensioenregeling.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Premieruimte: 30% van de pensioengrondslag.
  • Pensioengrondslag = pensioengevend loon (maximaal € 137.800) − franchise € 19.172.
  • Maximale premie: 30% × (137.800 − 19.172) = € 35.588,40 per jaar onbelast.

Strategie en stappen

  • De omkeerregel levert bovendien een tariefverschil op tussen opbouw (tot 49,50%) en uitkering (vanaf 17,85%). Zie de kaart over het tariefverschil.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Bij deeltijd wordt de aftoppingsgrens naar rato verlaagd.
  • Overschrijding van de maxima maakt de gehele aanspraak onzuiver, met heffing over de volledige waarde plus 20% revisierente.
  • Het percentage van 30% wordt pas per 1 januari 2037 voor het eerst herzien, met aankondiging ten minste drie kalenderjaren vooraf.

Inhaal binnen de pensioenregeling zelf

Via je werkgeverWeinig bekend

In het kort

Is er in eerdere jaren minder pensioenpremie voor je ingelegd dan mocht, dan mag dat binnen je pensioenregeling worden ingehaald. Over die inleg betaal je nu geen belasting.

Wat het is

Is er in eerdere dienstjaren minder pensioenpremie ingelegd dan mocht, dan mag dat alsnog worden ingehaald binnen de pensioenregeling.

Voor wie

Werknemers in een regeling die inhaal toestaat. Vaak relevant na onbetaald verlof, een periode zonder regeling, of een salarissprong.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Onbeperkt in de tijd terug, zolang het niet eerder is benut.
  • De inleg blijft volledig buiten je loon en verlaagt, anders dan lijfrente, óók de premiegrondslag voor de volksverzekeringen.

Strategie en stappen

  • Contra-intuïtief en gunstig: inhaalpremies tellen niet mee in de vermindering van je jaarruimte. Je verliest dus geen lijfrenteruimte door in te halen — beide sporen lopen naast elkaar.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De pensioenuitvoerder moet inhaal wél faciliteren; het is geen individueel afdwingbaar recht.

Compensatieregeling Wet toekomst pensioenen

Via je werkgeverWeinig bekend

In het kort

Heb je nadeel van de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel, dan mag je werkgever extra pensioenpremie inleggen, boven de gewone grens. Dat regelen de cao of het pensioenfonds, niet jij zelf.

Wat het is

Werknemers die door de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel nadeel ondervinden, mogen extra pensioenpremie krijgen — bovenop de normale premieruimte.

Voor wie

Deelnemers in regelingen waarin compensatieafspraken zijn gemaakt. Dit loopt via cao of pensioenfonds, niet individueel.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • 3 procentpunt boven de normale 30%: de premie mag oplopen tot 33% van de pensioengrondslag.
  • Extra onbelaste ruimte: 3% × (137.800 − 19.172) = ongeveer € 3.559 per jaar.

Strategie en stappen

  • Een echte cumulatie: de compensatiepremie telt niet mee bij de vermindering van je jaarruimte — de wet sluit haar daar uitdrukkelijk van uit. Je krijgt dus de compensatie én houdt je volledige lijfrenteruimte.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Zeer recente bepaling; de regeling loopt via cao of pensioenfonds en is niet individueel af te dwingen.

Overgangsrecht jaarruimte: wanneer geldt nog factor A?

Via je aangifteWeinig bekend

In het kort

Hoeveel je werkgeverspensioen je jaarruimte verlaagt, hangt af van het soort pensioenregeling. In sommige oude regelingen reken je nog met de factor A van je pensioenoverzicht.

Wat het is

Hoe je jaarruimte wordt verlaagd door je werkgeverspensioen, hangt af van het type regeling. In sommige oude regelingen wordt nog met de “factor A” van je pensioenoverzicht gerekend, in andere met de feitelijk betaalde premie.

Voor wie

Iedereen die jaarruimte berekent en een werkgeverspensioen heeft.

Voorbehoud

Welke situatie op jou van toepassing is, hangt af van het invaarmoment van jouw specifieke pensioenfonds. Dat verschilt per deelnemer en is niet centraal te verifiëren; je Uniform Pensioenoverzicht is de enige betrouwbare bron.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Het verschil tussen de methodes kan enkele duizenden euro’s aftrekruimte per jaar schelen. Wie de verkeerde methode toepast, laat aftrek liggen of trekt te veel af.

Strategie en stappen

  • Hoofdregel: de vermindering is de feitelijk ingelegde premie voor ouderdoms- en partnerpensioen (exclusief compensatiepremie), plus nettopensioenpremie gedeeld door de nettofactor.
  • Regeling met eerbiedigende werking (niet omgezet naar het nieuwe kader): vermindering volgens de oude regel, dus 6,27 × factor A.
  • Regeling met eerbiedigde progressieve premiestaffel: een aparte formule uit het overgangsrecht.
  • Kijk op je Uniform Pensioenoverzicht: daar staat óf een “factor A”-icoon (oude regeling) óf een “jaarruimte”-icoon (nieuwe of aangepaste regeling). Gebruik het juiste getal. Bij twee werkgevers kunnen beide methodes naast elkaar spelen.
  • Gebruik het Hulpmiddel lijfrentepremie van de Belastingdienst.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Dit is de meest gemaakte rekenfout in de jaarruimte na de stelselwijziging.

Demotie en deeltijd in de laatste tien jaar

Via je werkgeverWeinig bekend

In het kort

Ga je in de laatste tien jaar vóór je pensioen minder werken of minder verdienen, dan mag je pensioen doorlopen op je oude salaris. Zo gaat je opbouw er niet op achteruit.

Wat het is

Stap je in de laatste tien jaar vóór je pensioendatum terug naar een lichtere functie of ga je minder werken, dan mag je pensioen gewoon doorlopen op basis van je oude, hogere salaris.

Voor wie

Werknemers binnen tien jaar vóór de in de pensioenregeling vastgestelde ingangsdatum. Dit is de fiscale ruggengraat onder generatiepact- en deeltijdpensioenafspraken.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Rekenvoorbeeld: bij een loondaling van € 70.000 naar € 50.000 blijft de pensioengrondslag € 70.000 − € 19.172 = € 50.828 in plaats van € 30.828.
  • Extra premieruimte: 30% × € 20.000 = € 6.000 per jaar onbelast, tien jaar lang.

Strategie en stappen

  • Demotie: de loonsverlaging mag buiten beschouwing blijven voor zover die het gevolg is van terugtreden naar een *lager gekwalificeerde functie*, in de periode die tien jaar vóór de pensioeningangsdatum aanvangt.
  • Deeltijd: voor partner- en wezenpensioen mag van het loon vóór de deeltijdstap worden uitgegaan, mits het dienstverband ten minste 50% blijft van de omvang vóór die periode.
  • Het bevroren loon mag worden geïndexeerd met de cao-loonindex van de bedrijfstak of de CBS-index.
  • Combineer dit met deeltijdpensioen: dan werk je minder, bouwt het pensioen door op het oude loon, én is er geen RVU-heffing omdat deeltijdpensioen geen regeling voor vervroegde uittreding is.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Onder de 50%-grens vervalt de deeltijdfaciliteit.
  • Ruil van loonbestanddelen tegen minder werken telt maar tot 10% van de arbeidsduur mee als pensioengevend, en alleen bij een schriftelijke, collectieve, tijdelijke regeling waaraan ten minste driekwart van de eenheid kan deelnemen.
  • De regeling staat in een uitvoeringsbesluit, niet in de wet zelf — daarom is hij bij werknemers vrijwel onbekend.

Verlofsparen tot honderd weken

Via je werkgeverWeinig bekend

In het kort

Je mag verlofuren opsparen tot 100 werkweken zonder dat je er nu belasting over betaalt. Zo kun je eerder of minder gaan werken en die tijd overbruggen.

Wat het is

Je mag verlofuren opsparen tot het equivalent van honderd werkweken zonder dat je daar nú belasting over betaalt. Zo kun je eerder (deels) stoppen met werken en die periode overbruggen.

Voor wie

Werknemers bij een werkgever met een verlofspaarregeling.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • De grens is 100 × je arbeidsduur per week, getoetst aan het einde van het kalenderjaar.
  • Bij een weekloon van € 1.200 kan tot ongeveer € 120.000 bruto worden opgebouwd zonder tussentijdse heffing.
  • Belasting volgt pas bij opname, doorgaans in een jaar met een lager tarief.

Strategie en stappen

  • De verhoging van 50 naar 100 weken kwam mee met de Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen en is grotendeels ondergesneeuwd. Bij baanwissel is het saldo overdraagbaar aan de nieuwe werkgever zonder heffing.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Het overschot boven honderd weken wordt aan het einde van het kalenderjaar direct als loon belast.
  • Opgebouwd verlof is een vordering op je werkgever en dus niet beschermd bij faillissement, tenzij het extern is ondergebracht.
  • Dit is géén levensloopregeling: die is definitief vervallen per 1-1-2012.

Waardeoverdracht en vergeten pensioen opsporen

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Kleine pensioenen van oude werkgevers kun je laten samenvoegen, zodat ze niet worden afgekocht en je uitkering hoger wordt. Dat kost je niets.

Wat het is

Kleine pensioenpotjes van oude werkgevers kunnen worden samengevoegd, zodat ze niet worden afgekocht en je uitkering hoger wordt.

Voor wie

Iedereen die van werkgever is gewisseld.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • De overdragende en ontvangende uitvoerder mogen geen kosten in rekening brengen.

Strategie en stappen

  • Het echte voordeel is indirect: het voorkomt ongewenste afkoop van kleine pensioenen in een jaar met een hoog tarief, en voorkomt dat een afkoopsom je toetsingsinkomen voor toeslagen opblaast.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Waardeoverdracht kan ongunstig zijn als de oude regeling gunstiger voorwaarden of een hogere indexatie kent. Het is geen automatische winst — vergelijk eerst.

Vrijwillige AOW-verzekering bij een AOW-gat

Aparte aanvraagWeinig bekend

In het kort

Woonde of werkte je een tijd in het buitenland, dan mis je AOW. Je kunt je vrijwillig bijverzekeren over hoogstens 10 jaar; elk jaar geeft 2% meer AOW.

Wat het is

Woonde of werkte je een periode buiten Nederland, dan mis je AOW-opbouw. Je kunt je vrijwillig bijverzekeren over maximaal tien jaar.

Voor wie

Gewezen verzekerden die de aanvangsleeftijd hebben bereikt, de AOW-leeftijd nog niet, en direct daarvóór ten minste één jaar verplicht verzekerd waren. Vooral relevant voor remigranten en expats.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Elk ingekocht jaar levert 2% extra AOW op.
  • Bij een volledige AOW voor een alleenstaande van € 1.662,16 bruto per maand (vanaf 1 juli 2026) is 2% ongeveer € 33 bruto per maand, levenslang.

Strategie en stappen

  • De afweging is puur actuarieel: premie nu tegen levenslange uitkering later. Reken met je eigen levensverwachting.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Er geldt een strikte aanmeldtermijn na het einde van de verplichte verzekering.
  • De premie is niet aftrekbaar als uitgave voor inkomensvoorzieningen — de wet kent daar alleen de Anw-bijdrage, niet de vrijwillige AOW-premie.

AOW-leeftijd en daarna 13

Het wegvallen van de AOW-premie

Gaat automatischAlgemeen bekend

In het kort

Heb je de AOW-leeftijd bereikt, dan betaal je geen AOW-premie meer. Het tarief in de eerste schijf daalt daardoor van 35,75% naar 17,85%.

Wat het is

Vanaf de maand waarin je de AOW-leeftijd bereikt, betaal je geen AOW-premie meer. Daardoor daalt het tarief in de eerste belastingschijf fors.

Voor wie

Iedereen die in 2026 de AOW-leeftijd bereikt of ouder is. De AOW-leeftijd is in 2026 67 jaar.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Het tarief in schijf 1 daalt van 35,75% naar 17,85% — een verschil van 17,90 procentpunt, het AOW-premiedeel.
  • Over het maximale premie-inkomen van € 38.883 is dat tot ongeveer € 6.960 per jaar.
  • Premiepercentages 2026: AOW 17,90%, Anw 0,10%, Wlz 9,65%.
  • Voor wie is geboren vóór 1 januari 1946 loopt schijf 1 door tot € 41.123: over die extra € 2.240 geldt 17,85% in plaats van 37,56%, goed voor ongeveer € 442 extra per jaar.

Strategie en stappen

  • In het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt geldt een tijdsevenredig premiepercentage: je betaalt AOW-premie over het deel van het jaar vóór je verjaardag. Inkomen naar het jaar *ná* je AOW-jaar schuiven levert dus meer op dan naar het AOW-jaar zelf. Bij een afkoopsom rond de AOW-datum kan één maand verschil al 17,90 procentpunt schelen.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Het Zvw-tarief daalt niet automatisch: over pensioen en lijfrente geldt 4,85% bijdrage Zvw, met een maximum bijdrage-inkomen van € 79.409.

Ouderenkorting

Via werkgever én aangifteAlgemeen bekend

In het kort

Heb je de AOW-leeftijd, dan krijg je een extra korting op je belasting van € 2.067. Boven een inkomen van € 46.002 wordt die korting kleiner, tot nul.

Wat het is

Wie de AOW-leeftijd heeft bereikt, krijgt een extra korting op de belasting. Die korting wordt minder naarmate je inkomen hoger is — en dat afbouwtraject is het scherpste knikpunt van dit hele domein.

Voor wie

Belastingplichtigen die aan het einde van 2026 de AOW-leeftijd hebben bereikt.

Na 2026

Voorstel Belastingplan 2027, nog geen wet: De arbeidskorting gaat op alle knikpunten € 173 omhoog, bovenop de (beperkte) indexatie. De ouderenkorting gaat eenmalig € 100 omlaag. Beide horen bij het koopkrachtpakket, dat het kabinet zelf een eerste voorstel noemt waarover het nog met de Kamer in gesprek gaat. Bronnen: Tweede Kamer — kamerstuk 37 022: wetsvoorstel en memorie van toelichting · Rijksoverheid — nieuwsbericht Belastingplan 2027 (15 september 2026) · Begroting 2027 Sociale Zaken en Werkgelegenheid (pdf)

Meer in de vooruitblik: alle voorstellen uit het Belastingplan 2027.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • € 2.067 bij een verzamelinkomen tot en met € 46.002.
  • Daarboven een afbouw van 15% van het meerdere, tot nihil bij € 59.782.
  • Voor fiscale partners die beide AOW-gerechtigd zijn: tot € 4.134 samen, mits beiden onder € 46.002 blijven.

Strategie en stappen

  • Partnerverdeling redt de korting. De ouderenkorting is per persoon en hangt af van het individuele verzamelinkomen. Door de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen (box 3) toe te rekenen aan de partner die ruim onder € 46.002 blijft, kun je tot € 2.067 aan ouderenkorting redden die anders wegvalt. Dit is weinig bekend.
  • Timing van lijfrente-uitkeringen. Een lijfrente die je verzamelinkomen van € 44.000 naar € 50.000 tilt, kost 15% × € 3.998 = ongeveer € 600 aan ouderenkorting bovenop de gewone belasting. Uitsmeren over meer jaren voorkomt dat.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De grondslag is het verzamelinkomen — dus box 1 plus box 2 plus box 3. Ook box 3-inkomen telt mee en kan de ouderenkorting wegdrukken.
  • De korting kan niet meer bedragen dan de verschuldigde gecombineerde heffing; bij een zeer laag inkomen verdampt hij deels.

Alleenstaande ouderenkorting

Via werkgever én aangifteMatig bekend

In het kort

Krijg je AOW voor een alleenstaande, dan krijg je nog een vaste korting op je belasting van € 540. Dat geldt ook als je niet de volle AOW krijgt.

Wat het is

Krijg je een AOW-uitkering voor een alleenstaande, dan krijg je daarbovenop een vaste korting.

Voor wie

Wie in 2026 in aanmerking komt voor een AOW-uitkering als alleenstaande — óf daarvoor in aanmerking zou komen als aan de verzekeringsvoorwaarde was voldaan. Die laatste toevoeging opent de korting ook voor mensen met een onvolledige AOW-opbouw.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • € 540 vast, geen inkomensafbouw.

Strategie en stappen

  • De “zou in aanmerking komen”-clausule wordt over het hoofd gezien. Ook zonder feitelijke AOW-uitkering, bij onvolledige opbouw, kun je recht hebben op deze korting.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De korting is gekoppeld aan de leefvorm die de SVB hanteert, niet aan het fiscaal partnerbegrip.
  • Wie gaat samenwonen verliest de korting én zakt van 70% naar 50% AOW. De gecombineerde klap is groot.

Doorwerken na de AOW-leeftijd

Via je werkgeverAlgemeen bekend

In het kort

Werk je door na je AOW-leeftijd, dan betaal je over je loon geen AOW-premie meer. Van hetzelfde brutoloon houd je dan meer over dan een jongere collega.

Wat het is

Blijf je werken na je AOW-leeftijd, dan betaal je over dat loon geen AOW-premie meer. Netto houd je van hetzelfde brutoloon aanzienlijk meer over dan een jongere collega.

Voor wie

AOW-gerechtigden met loon of winst.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Over de eerste € 38.883 aan inkomen scheelt het 17,90 procentpunt.
  • De arbeidskorting geldt nog wel, maar op AOW-niveau: opbouw 4,156% / 15,483% / 0,974%, afbouw −3,250%, maximum ongeveer € 2.840 (tegenover € 5.685 vóór de AOW-leeftijd).

Strategie en stappen

  • Reken door vóór je meer gaat werken. Het extra inkomen telt mee in je verzamelinkomen en kan de ouderenkorting afbouwen en toeslagen doen vervallen.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • In de band € 46.002 – € 59.782 kan de belastingdruk op een extra euro ongeveer 55,8% bedragen, en over pensioen met de bijdrage Zvw erbij 60,6% — hoger dan het toptarief. Deze val is weinig bekend.

Hoog-laagpensioen en het AOW-overbruggingsbedrag

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Je mag je pensioen de eerste jaren hoger en daarna lager laten uitkeren. Stop je vóór je AOW-leeftijd, dan mag je tot je AOW daarbovenop een extra bedrag krijgen.

Wat het is

Je mag je pensioen ongelijk laten uitkeren: de eerste jaren hoger, daarna lager. De laagste uitkering moet ten minste driekwart van de hoogste zijn. Maar vóór je AOW-leeftijd mag je daarbovenop nog een compensatie krijgen die buiten die toets valt.

Voor wie

Iedereen die vóór de AOW-leeftijd met pensioen gaat en de periode tot de AOW wil overbruggen.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Het bedrag dat in de jaren tussen pensioeningang en AOW-leeftijd buiten de 100:75-bandbreedte blijft, is € 2.357 per maand in 2026, vermenigvuldigd met het naar boven op hele maanden afgeronde aantal maanden tot de AOW-leeftijd.
  • Over drie jaar overbrugging is dat ongeveer € 84.852 extra pensioenuitkering die de hoog-laagtoets niet belast.
  • Het bedrag wordt jaarlijks gesteld op het netto-ouderdomspensioen per maand.

Strategie en stappen

  • Zonder deze bepaling zou een groot deel van die overbrugging onmogelijk of onzuiver zijn. De uitzondering is fiscaal zeer waardevol en staat niet op pensioenoverzichten.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De mate van variatie moet uiterlijk op de ingangsdatum van het pensioen worden vastgesteld. Achteraf omzetten kan niet.
  • Aanpassingen door levensverwachting, sterfteresultaat, beleggingsrendement, een vaste stijging of daling, of een projectierendement blijven buiten de toets.
  • Bij een latere verhoging van de AOW-leeftijd wordt de variatie uiterlijk vastgesteld bij het bereiken van de hoogste geldende AOW-leeftijd.

Tijdelijke oudedagslijfrente

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Je kunt je lijfrente in een kortere tijd laten uitkeren, vanaf je AOW-leeftijd en minstens vijf jaar lang. Je krijgt dan per jaar meer, tot een wettelijke grens.

Wat het is

In plaats van een levenslange lijfrente kun je een tijdelijke lijfrente kiezen die minstens vijf jaar loopt en pas ingaat in of na het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt. Zo krijg je in een kortere periode een hogere uitkering.

Voor wie

Wie het opgebouwde lijfrentekapitaal sneller wil laten uitkeren, bijvoorbeeld om de jaren vóór 70 comfortabeler te maken.

Bronconflict: wettekst versus belastingdienst.nl

Bij deze regeling wijkt de geconsolideerde wettekst per 1 januari 2026 af van een pagina van de Belastingdienst. Deze site publiceert het bedrag uit de wettekst en noemt het afwijkende bedrag erbij; beide staan hieronder, met een link naar beide bronnen. Zit je precies op zo’n grens, houd dan de laagste waarde aan of zoek vooroverleg met de Belastingdienst.

Bron

Bronconflict — beide bedragen

Wettekst per 1 januari 2026 (leidend op deze site): € 27.192 per jaar (art. 3.125 lid 1 c en art. 3.126a lid 4 a onder 3°, toestand 1-1-2026)

Afwijkende bron: € 26.781 — Fiscale informatie 2026, hoofdstuk 15, voor de rekeningvariant

Het bedrag € 26.781 komt in de wettekst 2026 in het geheel niet voor, maar wél in die van 2025. Het onderzoek houdt de wettekst aan: € 27.192 voor beide varianten. Zit je op deze grens, houd dan de laagste waarde aan of zoek vooroverleg.

Bedragen en cijfers 2026

  • Het gezamenlijke bedrag aan termijnen mag maximaal € 27.192 per jaar bedragen (wettekst 2026; belastingdienst.nl noemt voor de rekeningvariant € 26.781 — zie het bronconflict hierboven).

Strategie en stappen

  • Het voordeel is spreiding: een kapitaal van € 130.000 in vijf jaar uitgekeerd blijft binnen die grens en kan zo worden getimed dat het grotendeels in de 17,85%-schijf valt in plaats van als afkoopsom ineens tegen 49,50%.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De eerste termijn mag niet eerder vallen dan in het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt, en uiterlijk in het jaar waarin je AOW-leeftijd plus vijf bereikt.
  • Bij bankspaarlijfrenten: valt de eerste termijn ná het jaar waarin je AOW-leeftijd min één bereikt, dan geldt een minimale looptijd van vijf jaar mits het jaarbedrag onder de grens blijft; daarboven geldt de veel langere 20-jaarstermijn.
  • Overschrijding van de grens maakt de lijfrente onzuiver.

Spreiding en volgorde van lijfrente-uitkeringen

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Heb je meer lijfrentes, dan bepaal je zelf wanneer elk ingaat. Laat je ze na elkaar ingaan, dan blijft je inkomen per jaar lager en betaal je vaak minder belasting.

Wat het is

Heb je meerdere lijfrentepotjes, dan bepaal je zelf wanneer elk ingaat. Door ze niet allemaal tegelijk te laten starten houd je je inkomen per jaar lager en betaal je minder belasting.

Voor wie

Iedereen met meerdere lijfrenten, of een lijfrente naast pensioen.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Het verschil tussen schijf 1 (17,85%) en schijf 2 (37,56%) is 19,71 procentpunt. Blijf je met € 10.000 uitkering onder de schijfgrens van € 38.883 in plaats van erboven: ongeveer € 1.971 per jaar.
  • Blijf je bovendien onder het ouderenkortingsafbouwpunt van € 46.002: nog eens 15% over dat bedrag.

Strategie en stappen

  • Plan de ingangsdata van je potjes zo dat je verzamelinkomen jaar na jaar net onder € 38.883 blijft, of in elk geval onder € 46.002.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De duurste vergeten deadline in dit domein: er is een harde uiterste ingangsdatum. De eerste termijn moet uiterlijk vallen in het jaar waarin je AOW-leeftijd plus vijf bereikt — in 2026 dus 72 jaar. Gebeurt dat niet, dan wordt de aanspraak geacht te zijn afgekocht op 1 januari van het daaropvolgende jaar, met heffing over de volle waarde plus 20% revisierente. Bij een lijfrente van € 150.000 is dat € 30.000 revisierente bovenop een aanslag die grotendeels in het toptarief valt.
  • De inspecteur kan de termijn verlengen bij bijzondere omstandigheden, maar daar moet je zelf om vragen.

Afkoop van een kleine lijfrente zonder revisierente

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Een klein lijfrentepotje mag je in één keer opnemen zonder de extra heffing van 20% (revisierente). Je betaalt dan alleen gewone inkomstenbelasting.

Wat het is

Een klein lijfrentepotje mag je in één keer opnemen zonder de boete van revisierente. Je betaalt dan alleen gewone inkomstenbelasting.

Voor wie

Iedereen met een lijfrente waarvan de waarde onder de grens blijft en waarvan nog geen termijnen zijn vervallen.

Bronconflict: wettekst versus belastingdienst.nl

Bij deze regeling wijkt de geconsolideerde wettekst per 1 januari 2026 af van een pagina van de Belastingdienst. Deze site publiceert het bedrag uit de wettekst en noemt het afwijkende bedrag erbij; beide staan hieronder, met een link naar beide bronnen. Zit je precies op zo’n grens, houd dan de laagste waarde aan of zoek vooroverleg met de Belastingdienst.

Bron

Bronconflict — beide bedragen

Wettekst per 1 januari 2026 (leidend op deze site): € 5.513 (art. 3.126a lid 5 en art. 3.133 lid 2 d, toestand 1-1-2026)

Afwijkende bron: € 5.429 — Fiscale informatie 2026, hoofdstuk 4 (revisierente)

De wettekst per 1-1-2025 noemde op beide plaatsen nog € 5.429; per 1-1-2026 staat er € 5.513. De Belastingdienst-pagina is op dit punt niet bijgewerkt. Het onderzoek houdt de wettekst aan. Wie op de grens zit, doet er goed aan de laagste waarde aan te houden of vooroverleg te zoeken.

Bedragen en cijfers 2026

  • De grens is € 5.513 in 2026 volgens de wettekst (2025: € 5.429; belastingdienst.nl noemt nog € 5.429 — zie het bronconflict).
  • Bespaarde revisierente: 20% × € 5.513 = tot € 1.102,60.

Strategie en stappen

  • De afkoopsom wordt aangemerkt als een termijn van lijfrente en is dus gewoon belast in box 1 — bij een AOW-gerechtigde in schijf 1 tegen 17,85%. Afkoop ná de AOW-datum is dus fors goedkoper.
  • Eén euro boven de grens kost 20% revisierente over het geheel. Bij een saldo van € 5.600 loont het om eerst een klein bedrag anders aan te wenden.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Lijfrenterekeningen en -beleggingsrechten bij dezelfde aanbieder worden samengeteld. Meerdere kleine potjes bij één bank tellen dus als één.
  • De regeling geldt niet als al eerder een termijn is uitgekeerd.

Afkoop van een lijfrente bij langdurige arbeidsongeschiktheid

Aparte aanvraagWeinig bekend

In het kort

Ben je langdurig arbeidsongeschikt, dan mag je elk jaar tot € 51.440 uit je lijfrente halen zonder extra heffing, soms meer. Je betaalt dan alleen gewone inkomstenbelasting.

Wat het is

Ben je langdurig arbeidsongeschikt, dan mag je een aanzienlijk bedrag uit je lijfrente halen zonder de boete van revisierente. Dit is een van de meest ondergebruikte bepalingen in dit domein.

Voor wie

Verzekeringnemers — of na overlijden de gerechtigde — die langdurig arbeidsongeschikt zijn en de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Tot € 51.440 per kalenderjaar zonder revisierente — of, als dat hoger is, het gemiddelde van de premiegrondslag plus franchise over 2025 en 2024 (per jaar maximaal € 137.800 meetellend).
  • Bespaarde revisierente: 20% × € 51.440 = tot € 10.288 per jaar.
  • De regeling kan in meerdere jaren worden benut.

Strategie en stappen

  • Lever de artsverklaring of beschikking vóór de uitbetaling bij de aanbieder aan. Doe je dat niet, dan wordt loonheffing ingehouden alsof revisierente verschuldigd is, en moet je het via de aangifte terughalen.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Alle drie de voorwaarden moeten cumulatief zijn vervuld: langdurige arbeidsongeschiktheid volgens de bij ministeriële regeling gestelde voorwaarden, de AOW-leeftijd nog niet bereikt op het moment van afkoop, en het bedrag blijft binnen de grens.
  • Voor de nettolijfrente bestaat een parallelle regeling.

Afkoop van een klein ouderdomspensioen — met een uitstelrecht

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Is je pensioen bij een fonds of verzekeraar heel klein, dan mag die het in één keer uitbetalen. Gebeurt dat vóór je AOW-datum, dan mag je kiezen voor uitbetaling daarna, als het tarief lager is.

Wat het is

Is je pensioen bij een uitvoerder erg klein, dan mag die het in één keer uitbetalen in plaats van maandelijks een paar euro. En je hebt daarbij een timingrecht dat direct geld waard is.

Voor wie

(Gewezen) deelnemers met een aanspraak onder de afkoopgrens.

Voorbehoud

Het bedrag staat in de geconsolideerde wettekst per 1-1-2026 en wordt bevestigd op rijksoverheid.nl als bedrag 2026. De wet bepaalt echter dat het jaarlijks bij mededeling in de Staatscourant wordt aangepast; die specifieke publicatie voor 2026 is in het onderzoek niet afzonderlijk ingezien.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • De grens is € 632,63 per jaar aan uitkering op de ingangsdatum.
  • Geen revisierente; de afkoopsom is loon uit vroegere dienstbetrekking.

Strategie en stappen

  • Het uitstelrecht is direct geld waard. Wil de uitvoerder afkopen op of vóór je AOW-ingangsdatum, dan mag je kiezen om het pensioen te laten ingaan op de eerste dag van de maand ná je AOW-datum — waardoor de afkoopsom in het lagere AOW-tarief valt in plaats van in het hoge pre-AOW-tarief. Bij een afkoopsom van € 10.000 scheelt dat tot ongeveer € 1.790. Uitvoerders wijzen hier zelden actief op.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Sinds 2007 is instemming van de deelnemer vereist voor afkoop.

Niet-afgetrokken premies: de saldomethode

Via je aangifteWeinig bekend

In het kort

Heb je ooit meer lijfrentepremie betaald dan je mocht aftrekken, dan hoef je over dat deel later geen belasting te betalen. Dat kan alleen als je het kunt aantonen.

Wat het is

Heb je ooit meer lijfrentepremie betaald dan je mocht aftrekken, dan hoef je over dat deel bij de uitkering geen belasting te betalen — mits je het kunt aantonen.

Voor wie

Iedereen die de jaarruimte heeft overschreden of bewust niet heeft afgetrokken.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Het niet-afgetrokken bedrag blijft onbelast bij uitkering. Bij € 20.000 niet-afgetrokken premie en een uitkeringstarief van 37,56%: ongeveer € 7.512.

Strategie en stappen

  • Meld niet-afgetrokken premies in het jaar van betaling in je aangifte — de zogenoemde verklaring geen of beperkte aftrek. Bewaar de aangiften en polisbescheiden.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De bewijslast ligt volledig bij jou, soms decennia later. Zonder onderbouwing is de uitkering volledig belast. De administratieve discipline die dit vraagt, wordt zelden opgebracht.

Revisierente en de tegenbewijsregeling

Via je aangifteMatig bekend

In het kort

Koop je een lijfrente of pensioen af buiten de toegestane gevallen, dan betaal je naast belasting 20% extra heffing (revisierente). Is de lijfrente jonger dan tien jaar, dan kan die heffing lager uitvallen.

Wat het is

Koop je een lijfrente of pensioen af buiten de toegestane gevallen, dan betaal je naast belasting nog een boete. Is de lijfrente kort geleden afgesloten, dan mag je vragen om een lagere berekening.

Voor wie

Iedereen die afkoopt, vervreemdt, verpandt of emigreert met een lijfrente- of pensioenaanspraak.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • De revisierente bedraagt 20% van de waarde in het economische verkeer, respectievelijk van het bedrag dat als negatieve uitgaven in aanmerking wordt genomen.
  • Is de aanspraak minder dan tien jaar vóór het afkoopjaar bedongen, dan mag je op verzoek de revisierente stellen op de belastingrente die zou zijn berekend bij navordering over de aftrekjaren.
  • Bij een recent afgesloten lijfrente van € 50.000 kan dat het verschil zijn tussen € 10.000 en enkele honderden euro’s.

Strategie en stappen

  • De tegenbewijsregeling werkt op verzoek en je moet het lagere bedrag zelf aannemelijk maken.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • De tegenbewijsregeling is nadrukkelijk niet altijd gunstiger: bij oude lijfrenten met veel aangegroeid rendement pakt de 20%-forfait meestal beter uit. Reken beide varianten door.

Het tariefverschil tussen aftrek nu en heffing later

Via je aangifteAlgemeen bekend

In het kort

Bij pensioen en lijfrente trek je de inleg nu af en betaal je later belasting over de uitkering. Is je tarief later lager dan nu, dan houd je het verschil over, maar dat is niet zeker.

Wat het is

De kern van pensioensparen: je trekt nu af tegen een hoog tarief en betaalt later belasting tegen een lager tarief. Het verschil is je winst — maar dat verschil is geen garantie.

Voor wie

Iedereen die opbouwt.

Voorbehoud

Voor een werknemer speelt de bijdrage Zvw aan de aftrekkant niet: over loon betaalt de werkgever de Zvw-heffing, en die verandert niet door je premie. Voor een ondernemer, die de bijdrage over zijn winst zelf betaalt, heeft het onderzoek niet kunnen verifiëren of een lijfrentepremie zijn bijdrage-inkomen verlaagt; de rekentool neemt aan van niet. Klopt dat niet, dan levert de premie een ondernemer iets méér op dan hier staat. Aan de uitkeringskant is het wél zeker: over een lijfrente-uitkering betaal je de bijdrage zelf.

Bron

Vóór de AOW (aftrek)TariefLijfrentepremieUitruil (minder loon)
€ 29.736 – € 38.88335,75%± 42,1%± 40,2%
€ 38.883 – € 45.59237,56%± 44,0%± 42,0%
€ 45.592 – € 78.42637,56%± 44,0%± 50,5%
€ 78.426 – € 132.92049,50%± 49,5%± 56,0%
boven € 132.92049,50%± 49,5%± 49,5%
Ná de AOW (uitkering)TariefBelastingMet bijdrage Zvw
tot € 29.73617,85%± 17,9%± 22,7%
€ 29.736 – € 38.88317,85%± 21,0%± 25,9%
€ 38.883 – € 46.00237,56%± 40,8%± 45,6%
€ 46.002 – € 59.78237,56%± 55,8%± 60,6%
€ 59.782 – € 78.42637,56%± 40,8%± 45,6%
€ 78.426 – € 79.40949,50%± 49,5%± 54,3%
boven € 79.40949,50%± 49,5%± 49,5%

Bedragen en cijfers 2026

  • De tabellen geven per euro wat je aan belasting bespaart of betaalt, met de afbouw van de heffingskortingen erbij. Een lijfrentepremie levert minder op dan je marginale druk op loon doet vermoeden: zij verlaagt je arbeidsinkomen niet, dus de afbouw van de arbeidskorting loopt niet mee. Tussen € 45.592 en € 78.426 scheelt dat ruim 6 procentpunt ten opzichte van uitruil. Boven € 78.426 valt de premie juist buiten de tariefsaanpassing en levert zij het volle toptarief op.
  • Aftrek bij ongeveer 44,0% (een inkomen tussen € 38.883 en € 78.426) en een uitkering tot € 29.736 na de AOW-leeftijd tegen 17,85% belasting levert een tariefwinst van ongeveer 26,1 procentpunt op. Op € 100.000 opgebouwd kapitaal is dat ongeveer € 26.100, nog los van het rendement over de uitgestelde belasting.
  • Over een lijfrente-uitkering betaal je daarnaast zelf de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw (4,85%, tot het maximumbijdrage-inkomen van € 79.409), terwijl je premie die bij een werknemer niet verlaagt — over loon betaalt de werkgever de Zvw-heffing. Mét die bijdrage blijft er in dit voorbeeld ongeveer 21,3 procentpunt over.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Het tariefverschil is geen garantie. Wie in de uitkeringsfase in de band € 46.002 – € 59.782 landt, betaalt effectief 55,8% belasting, en met de bijdrage Zvw 60,6% — méér dan een lijfrentepremie ooit oplevert. Reken de uitkeringsfase dóór voordat je maximaal aftrekt.
  • Toekomstige tarieven zijn bovendien niet gegarandeerd.

Eerder stoppen met werken 2

De RVU-drempelvrijstelling

Via je werkgeverMatig bekend

In het kort

Stop je hoogstens drie jaar vóór je AOW-leeftijd met werken, dan mag je werkgever je een uitkering geven zonder de zware extra heffing. Dat geldt tot een vast bedrag per maand.

Wat het is

Je werkgever mag je tot drie jaar vóór je AOW-leeftijd een uitkering geven om eerder te stoppen, zonder daarover de zware boeteheffing te betalen — tot een bepaald bedrag per maand.

Voor wie

Werknemers die maximaal 36 maanden vóór hun AOW-leeftijd stoppen. Bedoeld voor mensen met zwaar werk, maar de wettekst stelt die eis niet: er is geen beroepsvereiste.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Drempelvrijstelling € 2.657 bruto per maand in 2026, vermenigvuldigd met het naar boven op hele maanden afgeronde aantal maanden tot de AOW-leeftijd.
  • Over 36 maanden: ongeveer € 95.652 vrijgesteld van RVU-eindheffing.
  • Bespaarde eindheffing voor de werkgever bij een tarief van 57,7%: ongeveer € 55.191.
  • Het bedrag is een wettelijke optelsom (art. 32ba lid 8): een basis van € 2.357 — het bruto maandbedrag dat na loonheffing gelijk is aan het netto-AOW — plus € 300 per maand. Die € 300 zit sinds 1 januari 2026 in de formule zelf en geldt dus voor iedere RVU: de wet verbindt er geen voorwaarde over je inkomen of je aanvullend pensioen aan. De Rijksoverheid noemt werknemers met een laag inkomen of weinig aanvullend pensioen als de groep voor wie de verhoging bedoeld is.

Strategie en stappen

  • Vraag vooraf zekerheid. De werkgever heeft het recht om vóór invoering van de regeling bij voor bezwaar vatbare beschikking te laten vaststellen of iets een RVU is. Dat is de aangewezen route om discussie achteraf te vermijden.
  • Een regeling die kwalificeert als pensioenovereenkomst in de zin van de Pensioenwet is per definitie geen RVU.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Alle RVU-regelingen worden samengeteld. Een generatiepact naast een vertrekregeling kan de drempel gezamenlijk overschrijden.
  • Boven de drempel, of bij stoppen méér dan 36 maanden vóór de AOW-leeftijd, geldt de eindheffing van 57,7% in 2026 — verhoogd van 52% in 2025 en stapsgewijs naar 65% in 2028. Eerder stoppen wordt elk jaar duurder.
  • Eén maand te vroeg stoppen maakt de héle uitkering over die extra maand belast tegen 57,7%.
  • De heffing drukt op de werkgever, niet op jou. Voor jou is de uitkering gewoon belast loon.

Vervroegd pensioen en deeltijdpensioen

Aparte aanvraagMatig bekend

In het kort

Je mag je pensioen tot tien jaar vóór je AOW-leeftijd laten ingaan, ook voor een deel. Zo kun je stap voor stap minder gaan werken.

Wat het is

Je mag je pensioen tot tien jaar vóór je AOW-leeftijd laten ingaan, ook gedeeltelijk, zodat je geleidelijk kunt afbouwen.

Voor wie

Deelnemers vanaf de leeftijd van AOW-leeftijd min tien — in 2026 dus 57 jaar — tenzij de regeling zelf een latere uiterste ingangsdatum kent.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Er is geen direct tariefvoordeel; het voordeel is dat deeltijdpensioen geen regeling voor vervroegde uittreding is en dus géén eindheffing kent.

Strategie en stappen

  • Gecombineerd met de demotieregeling blijft de pensioenopbouw over het volledige oude loon doorlopen terwijl je minder werkt. Dat is de sterkste combinatie in deze categorie.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Vervroegen verlaagt je uitkering actuarieel.
  • Het verlengt de periode waarin je zelf de Zvw-bijdrage van 4,85% draagt zonder AOW.
  • In de jaren vóór de AOW-leeftijd betaal je nog de volle 35,75% in schijf 1. Wie vóór de AOW-leeftijd veel pensioen opneemt en daarna weinig, benut het tariefverschil juist verkeerd om.

Nabestaanden en risico’s 2

Nabestaandenvoorzieningen: partnerpensioen, wezenpensioen en het Anw-hiaat

Via je werkgeverMatig bekend

In het kort

Regelingen die je partner en kinderen een inkomen geven als je overlijdt, zoals een partnerpensioen. Over de premie betaal je geen belasting, over de uitkering wel.

Wat het is

Regelingen die je partner en kinderen inkomen geven als je overlijdt. Fiscaal zijn de premies onbelast en de uitkeringen belast.

Voor wie

Werknemers met een pensioenregeling, en iedereen die zelf een nabestaandenlijfrente afsluit.

Voorbehoud

Bij de Anw-bedragen stond op de geraadpleegde SVB-pagina geen ingangsdatum. Gezien de halfjaarlijkse indexering betreft het vermoedelijk de periode vanaf 1 juli 2026; de ingangsdatum is niet geverifieerd.

Bron

VoorzieningMaximum
Partnerpensioen bij overlijden vóór pensioendatum50% van het laatstgenoten pensioengevend loon, op risicobasis
Wezenpensioen20% (halve wees) / 40% (volle wees) van het pensioengevend loon; eindigt uiterlijk bij 25 jaar
Nabestaandenoverbruggingspensioen (Anw-hiaat)8/7 × de nominale Anw-uitkering plus vakantie-uitkering; loopt uiterlijk tot de AOW-leeftijd van de nabestaande
Nabestaandenlijfrentebinnen jaar- en reserveringsruimte; termijnen gaan in bij overlijden
Lijfrente voor meerderjarig invalide (klein)kindgéén pensioentekort vereist; termijnen eindigen bij overlijden van de gerechtigde
Anw-nabestaandenuitkering (SVB)€ 1.698,30 bruto per maand + € 127,25 vakantiegeld

Strategie en stappen

  • Het Anw-hiaat is reëel: de Anw kent strenge toegangseisen (zorg voor een kind onder 18, of ten minste 45% arbeidsongeschiktheid) en de uitkering wordt gekort met inkomen. Een nabestaandenoverbruggingspensioen of Anw-hiaatverzekering vult dat gat; premies via de werkgever zijn onbelast.
  • Bij echtscheiding: vervreemding, onherroepelijke begunstiging of omzetting van een lijfrente ten behoeve van je gewezen echtgenoot leidt niet tot negatieve uitgaven. Dat is een belangrijke ontsnapping aan 20% revisierente die bij scheidingen structureel wordt gemist.
  • Lijfrente voor een meerderjarig invalide (klein)kind: hiervoor is géén pensioentekort vereist. Zeer smalle doelgroep, nauwelijks voorlichting.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Partnerpensioen vóór de pensioendatum is op risicobasis verzekerd: bij uitdiensttreding vervalt de dekking vaak per direct. Controleer bij baanwissel of er vrijwillige voortzetting is.
  • Ruil van pensioensoorten is toegestaan mits vóór de ingangsdatum en op algemeen aanvaarde actuariële grondslagen.

Emigratie en de conserverende aanslag

Via je aangifteMatig bekendRisicopost, geen strategie

In het kort

Verhuis je naar het buitenland, dan krijg je een aanslag over de waarde van je pensioen en lijfrente, die je niet meteen hoeft te betalen. Dit levert niets op: het is een risico om te kennen.

Wat het is

Verhuis je naar het buitenland, dan legt de Belastingdienst een conserverende aanslag op over de waarde van je pensioen en lijfrente. Je hoeft die niet meteen te betalen, maar hij blijft boven de markt hangen. Dit is een risicopost, geen strategie.

Voor wie

Emigranten met pensioen- of lijfrenteaanspraken, en wie een aanspraak onderbrengt bij een niet-toegelaten buitenlandse verzekeraar.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Er is geen besparing — dit is een risicopost. Het onderzoek werkt hier bewust geen emigratiestrategie uit.

Strategie en stappen

  • Uitstel van betaling wordt verleend, en na tien jaar kan op schriftelijk verzoek kwijtschelding volgen (behalve bij aanmerkelijk belang). Dat verzoek gaat niet vanzelf — dien het in. Dit is weinig bekend.
  • Verpanding ten behoeve van uitstel op grond van de Invorderingswet is uitdrukkelijk geen verboden zekerheidstelling.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Het uitstel eindigt bij afkoop, vervreemding of verpanding in het buitenland; dan wordt de aanslag alsnog ingevorderd, inclusief 20% revisierente.
  • Immigratie kan óók een conserverende aanslag opleveren als je lijfrente doorloopt bij een niet-toegelaten buitenlandse aanbieder — en dan elk jaar opnieuw.

Meerjarenplanning 3

Middeling: vervallen voor 2026, maar in 2026 nog aan te vragen over 2022–2024

Aparte aanvraagWeinig bekend

In het kort

Middeling bestaat niet meer voor 2026. Had je in 2022, 2023 of 2024 een sterk wisselend inkomen, dan kun je in 2026 vaak nog belasting over die jaren terugvragen.

Wat het is

Middeling was een teruggaaf voor mensen met sterk wisselende inkomens over drie jaar. De regeling bestaat niet meer voor 2026. Maar wie in 2022, 2023 of 2024 een piek- of dalinkomen had, kan in 2026 vaak nog een verzoek indienen.

Voor wie

Iedereen met sterk wisselend box 1-inkomen in een driejaarsperiode die 2022 bevat. In dit domein bij uitstek: wie in die jaren een gouden handdruk, een afkoopsom, een RVU-uitkering of een eerste vol pensioenjaar had.

Voorbehoud

Of jij in 2026 nog binnen de aanvraagtermijn valt, hangt van je eigen dossier af: het hangt af van wanneer de laatste definitieve aanslag van het tijdvak onherroepelijk werd. Dat is niet in het algemeen vast te stellen.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Teruggaaf = het verschil tussen daadwerkelijk geheven en herrekende belasting, voor zover dat verschil meer bedraagt dan € 545.
  • Bij een eenmalige piek van € 60.000 bovenop een normaal inkomen loopt de teruggaaf in de praktijk op tot enkele duizenden euro’s.
  • Het laatste mogelijke tijdvak is 2022-2023-2024. De regeling zelf is vervallen per 1-1-2023, maar het overgangsrecht houdt de oude tekst van toepassing op verzoeken over een tijdvak waartoe 2022 of eerder behoort.

Strategie en stappen

  • De termijn: het verzoek moet binnen 36 maanden nadat de aanslagen over de jaren van het tijdvak onherroepelijk zijn geworden — plus de bezwaartermijn van zes weken na de laatste definitieve aanslag. Voor de meeste mensen ligt die datum in 2027 of 2028, maar wie zijn aanslag 2024 vroeg heeft gekregen, moet in 2026 handelen.
  • Reken alle mogelijke tijdvakken door vóór je indient. Een kalenderjaar mag in maar één middelingstijdvak zitten: kies je 2020-2021-2022, dan kun je 2023 en 2024 niet meer middelen.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Specifiek voor gepensioneerden: valt het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt in het middelingstijdvak, dan wordt de premie volksverzekeringen voor alle jaren berekend alsof in al die jaren AOW-premie verschuldigd was. Het tariefvoordeel van het wegvallen van de AOW-premie is dus niet via middeling te verzilveren. Wie dat niet weet, rekent zich rijk.
  • Veel mensen denken dat middeling met de afschaffing per 2023 volledig van tafel is. Dat klopt niet — dit is de meest aflopende kans in dit domein.

Oudedagsverplichting: het restant van pensioen in eigen beheer, en wat je ermee kunt

Via je aangifteWeinig bekend

In het kort

Heb je als dga nog een oudedagsverplichting in je BV, dan mag je die op elk moment omzetten in een lijfrente. Dat kost op dat moment geen belasting en geen extra heffing.

Wat het is

Wie zijn pensioen in eigen beheer in 2017, 2018 of 2019 heeft omgezet in een oudedagsverplichting, heeft nog een verplichting op de balans van zijn BV staan die jaarlijks oprent. Die mag je op elk moment geruisloos omzetten in een lijfrente — zonder heffing, zonder revisierente.

Voor wie

Elke dga met een oudedagsverplichting (ODV) in zijn BV. De groep is eindig — nieuwe ODV’s kunnen niet meer ontstaan — maar de bedragen zijn vaak groot en de keuze is onomkeerbaar zodra de termijnen zijn ingegaan.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Route 1 — omzetten in een lijfrente. De hele ODV mag geruisloos worden aangewend voor een lijfrente of een lijfrenterekening (art. 38p lid 1 jo. art. 3.125 en 3.126a Wet IB). Geruisloos betekent: geen loonheffing op het moment van omzetten en geen revisierente. Er is geen einddatum aan die mogelijkheid; zij mag zelfs nog nádat de termijnen zijn ingegaan (lid 5).
  • Route 2 — in termijnen uitkeren vanuit de BV. De waarde wordt in twintig jaar uitgekeerd, in termijnen met een tussenperiode van ten hoogste een jaar. Het bedrag per jaar is de stand aan het begin van het jaar gedeeld door het aantal resterende uitkeringsjaren; het is loon uit vroegere dienstbetrekking.
  • De data die het bepalen. De eerste termijn mag niet eerder ingaan dan vijf jaar vóór de AOW-leeftijd, en moet uiterlijk twee maanden ná die leeftijd zijn uitgekeerd. Begin je eerder, dan wordt de periode van twintig jaar verlengd met het aantal jaren dat je vroeger begint — de termijnen worden dan lager, niet korter.
  • De ODV rent jaarlijks op met een bij ministeriële regeling vastgestelde marktrente. Die oprenting loopt door zolang de verplichting bestaat, dus ook zolang je nog niets hebt gedaan.

Strategie en stappen

  • De vergelijking tussen de twee routes gaat over drie dingen: spreiding, zekerheid en de BV. Bij een lijfrente is het geld uit de BV en staat het bij een verzekeraar of bank — het kan niet meer opgaan aan bedrijfsrisico, en je BV kan daarna worden opgeheven. Bij de termijnroute blijft de BV bestaan, met haar jaarrekening, haar aangifte en haar kosten, twintig jaar lang.
  • Bij een lijfrente kun je zelf de looptijd kiezen binnen de wettelijke grenzen; de termijnroute zit vast op twintig jaar met een voorgeschreven rekenmethode. Wie zijn inkomen over de jaren wil vlakken om onder een schijfgrens of boven een heffingskorting te blijven, heeft in de lijfrente meer ruimte.
  • Ben je de uiterste ingangsdatum voorbij zonder iets te doen, dan schrijft de wet voor dat de eerste termijn direct na de omzetting wordt uitgekeerd en dat de twintigjaarsperiode wordt verkórt met de verstreken jaren. De termijnen worden dan dus hóger. Reken uit wat dat met je schijf doet voordat je het laat lopen.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Bij overlijden vóórdat de termijnen zijn ingegaan moeten zij binnen twaalf maanden na het overlijden ingaan, en uitsluitend aan erfgenamen of legatarissen die natuurlijke personen zijn. Een stichting of een BV als erfgenaam kan dus niet.
  • Zijn de termijnen al ingegaan en overlijdt de gerechtigde, dan gaat het recht op de resterende termijnen over op zijn erfgenamen of legatarissen, ook weer alleen natuurlijke personen.
  • Nieuwe oudedagsverplichtingen kunnen niet meer ontstaan: de omzettingsmogelijkheid van het pensioen in eigen beheer is per 1 januari 2020 gesloten. Deze kaart gaat dus uitsluitend over wat er nog staat.
  • Deze kaart is op de wettekst per 1 januari 2026 gebaseerd. Voor de uitvoeringsdetails van een geruisloze omzetting — welke voorwaarden de minister precies stelt bij een omzetting ná de ingangsdatum van de termijnen — verwijst de wet naar door de minister te stellen voorwaarden; die zijn hier niet ingezien.

Verdeling tussen fiscale partners na de AOW-leeftijd

Via je aangifteMatig bekend

In het kort

Fiscale partners mogen na hun AOW-leeftijd een deel van hun inkomen en spaargeld vrij over elkaar verdelen in de aangifte. Zo kan ieder onder een grens blijven en de ouderenkorting houden.

Wat het is

Fiscale partners mogen bepaalde inkomsten en het box 3-vermogen elk jaar vrij over elkaar verdelen in de aangifte. Daarmee kun je sturen wie onder welke drempel blijft.

Voor wie

Fiscale partners, in dit domein vooral AOW-gerechtigde stellen.

Bron

Bedragen en cijfers 2026

  • Tot € 2.067 aan behouden ouderenkorting per partner, plus het verschil in schijftarief.

Strategie en stappen

  • Verschuif de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen naar de partner die ruim onder € 46.002 verzamelinkomen blijft. Dat gebruik van de verdeling om de ouderenkorting te redden is weinig bekend.
  • De keuze mag worden herzien zolang beide aanslagen niet onherroepelijk vaststaan.

Voorwaarden, risico’s en antimisbruik

  • Alleen gemeenschappelijke inkomensbestanddelen zijn vrij toerekenbaar. Pensioen, AOW en lijfrente-uitkeringen zijn dat níét — die worden belast bij degene die ze geniet. Je kunt dus wél box 3 en de eigenwoningpost verschuiven, niet het pensioen zelf.

En wat betekent dit voor jou?

Dit zijn de regelingen die bij pensioen en levensloop aan de orde kunnen zijn. Welke van deze op jóu van toepassing zijn — en wat ze in jouw situatie doen — rekent de tool uit.

Reken het uit Vijf tot tien minuten · gratis · niets gaat naar een server